Van kikkers en padden

De amfibieën omvatten de wormsalamanders (Gymnophiona), de salamanders (Caudata of Urodela) en de kikkers en padden (Anura). Ze ontwikkelden zich een 350-400 miljoen jaren geleden, waarschijnlijk uit de beenvissen. De eerste fossiele vondsten van reptielen zijn iets later en dateren uit het Boven-Carboon, zowat  260 miljoen jaren geleden. In België komen 16 soorten amfibieën en 5 soorten reptielen voor (Wallonië is 2 reptielensoorten rijker dan Vlaanderen). De inheemse herpetofauna is relatief vrij arm te noemen. Ons land ligt net boven het areaal van meer zuidelijke soorten.

Poperinge telt nog 8 soorten amfibieën en reptielen : de alpenwatersalamander, de kamsalamander, de kleine watersalamander, de vinpootsalamander, de bruine kikker, de groene kikker, de gewone pad en de hazelworm. Intussen zijn de vuursalamander en de boomkikker sedert jaren verdwenen uit de regio

De levenscyclus van de meeste amfibieën bestaat uit een water- en landfase. Ze beginnen hun leven in het water als larven, ondergaan een gedaanteverwisseling (metamorfose) en gaan aan land waar ze tot volwassen dieren uitgroeien. Amfibieën hebben, naast een ademhaling door longen, ook een huidademhaling. Om zich tijdens het landleven tegen uitdroging te beschermen, zijn ze in staat grote hoeveelheden water op korte tijd op te nemen. Reptielen zijn in zeer sterke mate aan het leven op het land aangepast. Ze hebben enkel een longademhaling en hun huid is opgebouwd uit een veel dikkere hoornlaag en bovendien bedekt met schubben of schilden. Deze huid kan niet meer groeien als ze gevormd is en moet regelmatig vervangen worden door de nieuwe eronder liggende huid die iets groter is. Daarom vervellen hagedissen en slangen regelmatig.

Amfibieën differentiëren zich ook van reptielen in hun voortplanting: bij de amfibieën gebeurt de ontwikkeling uit het ei (sommige soorten zijn levendbarend) via larve stadia. Bij de reptielen is het embryo omgeven door een vruchtvlies en gebeurt de ontwikkeling van het embryo in een perkamentachtige of kalkachtige schaal. Een ander groot verschil tussen amfibieën en reptielen is hun manier van paring en van bevruchting. Bij amfibieën is er in tegenstelling met de reptielen geen direct contact tussen de beide partners tijdens de copulatie en is de bevruchting uitwendig, zoals bij de kikkers en padden of inwendig zoals bij de salamanders.

POELENPROJECT

De stad Poperinge neemt samen met een aantal vrijwilligers deel aan een poelenproject, waarbij steekproefsgewijs poelen worden onderzocht naar voorkomen van amfibieën en reptielen. Terzelfdertijd wordt gekeken naar de aanwezigheid van ander waterleven, en het voorkomen van waterplanten en de algemene toestand van de veedrinkpoelen. Er werd gestart in samenwerking met het Regionaal Landschap West-Vlaamse Heuvels, waar het onderzoek liep tussen 2000 en 2005. Het rapport met de resultaten en de bespreking van dit grootschalige poelenonderzoek door vrijwilligers (auteurs: Dirk Bauwens, Robert Jooris, Dominique Verbelen, Olivier Dochy) kan bekomen worden bij de milieudienst voor 5 euro. Meer info omtrent dit onderzoek, de paddenacties en de amfibieën en reptielen in het algemeen kan bekomen worden bij de milieuambtenaar.

PADDENTREK

Na hun winterslaap, dit is in het vroege voorjaar, denken onze amfibieën alleen aan ... paren. Op hun tocht naar de voortplantingspoel moeten deze diertjes soms wel over zeer drukke wegen en vallen hierdoor jaarlijks heel wat verkeersslachtoffers.

Bij onze inheemse amfibieën (zie hieronder) loopt de biologische wekker af na de eerste buien bij ietwat hogere temperaturen (tiental graden). Meestal in februari (kan ook al vroeger) worden padden, kikkers en salamanders wakker. In deze periode, van februari tot april, verplaatsen ze zich in grote aantallen van hun overwinteringsplaats naar hun paarplaatsen ‘De paddentrek'. In de duisternis, bij regen en hoge vochtigheid, kruipen deze uiterst nuttige dieren uit hun schuilplaats en trekken instinctief naar water.

Wie geluk heeft, kan zonder problemen naar een voortplantingspoel trekken. Andere padden moeten soms een verharde weg oversteken en het alsmaar toenemende verkeer trotseren. Op die manier worden er jaarlijks duizenden amfibieën (in de meeste gevallen padden) doodgereden. Daarom worden er jaarlijks paddenoverzetacties georganiseerd door De Vlonder, Natuurpunt Poperinge-Vleteren. Op de gekende oversteekplaatsen wordt er draad geplaatst en worden emmers ingegraven. Vrijwilligers maken de ingegraven emmertjes leeg en zetten de padden veilig over. Wil je helpen bij de overzetacties? Ben je bereid om 1 of meer avonden of ochtenden per week deze dieren te helpen? Neem dan contact op met de milieudienst of Natuurpunt De Vlonder. Wil je meer weten over het wat, waar en wanneer van de paddenoverzet in Poperinge en Vleteren of  over deze dieren in het algemeen dan neem je één van volgende sites: 

• www.padden.be
• www.hyla.be

Soorten amfibieën en reptielen in Poperinge

Meer Info & bijlagen

Soorten amfibieën en reptielen in Poperinge_1255.pdf

645 Kb