'Spellewerken' of kantwerken

Tijdens de 19de eeuw zaten in de arme gezinnen kinderen, moeder en zelfs grootmoeder hele dagen over het kantkussen gebogen. De geringe opbrengst was toch nog groot genoeg om de twee eindjes aan elkaar te knopen. Vaardige handen toverden het prachtige brede Valencijnse kant te voorschijn. En men wist niet goed welke kunstenaar men het meest moest bewonderen: de kantwerkster of de ontwerper van de tekening.

Helaas, bij het begin van de 20ste eeuw begon men meer en meer smalle stroken kantwerk te vervaardigen. Ze getuigden van minder kunstzin, ze brachten niet zodanig veel op, maar men kon er tamelijk veel maken. Het dagelijkse loon schommelde tussen 0,50  en 1 fr. per dag.

In 1897 waren in Poperinge nog drie burgerlijke kantwerkscholen in werking met samen een 100-tal leerlingen. Voor die jonge kantwerkstertjes van 5 tot 18 jaar waren de dagen lang en zwaar: van 's morgens 6 uur tot 's avonds 8 uur waren ze aan de slag en de tucht was hard. Wanneer de toestand in de kantwerkschool somber was, dan kon slechts één middel de vermoeide handen en de verdoofde geesten opkikkeren: het kantwerksterslied.

Vandaag de dag is er nog een kantwerkschool in de Poperingse kunstacademie waar de sfeer niet meer zo somber is en waar de leerlingen niet meer om den brode maar als hobby hun talenten botvieren op het moderne kantwerk.

Intussen was de bevolking (vanaf 1869) verdeeld door een vinnige politieke strijd tussen liberalen en katholieken, een strijd die zelfs het totale dagelijkse leven mede ging bepalen.

Op het vlak van urbanisatie kwamen heel wat veranderingen. Verschillende nieuwe hoeven (bv. hoeve G. Lebbe Krombeekseweg), industriële gebouwen (o.a. Stedelijk Hopmagazijn, Brouwerij 't Zwijnland, Pottenbakkerij Burg.Bertenplein, en zelfs 'Kasteeltjes' o.a. Van Merris in de Veurnestraat, Colaert in de Ieperstraat, Devloo in het Rekhof, Depuydt in de Krombekestraat wijzen op een zekere economische relance in die tijd.

De stadsoverheid poogde nog een laatste maal de 'vaart' bevaarbaar te maken. De bevoegde minister hield het been stijf, maar deed een ander voorstel: een spoorwegverbinding van Kortrijk naar Poperinge. In 1854 werd die in gebruik genomen. Korte tijd daarop trok men de lijn door naar Hazebrouck (F). Dit betekende een enorme aanwinst voor de economie van het gewest.